موسیقی در ایستگاه اهواز

سبك علوانيه

اين سبك از آواز، از ابداعات مرحوم علوان الشويع از اهالي دورق يا شادگان است كه در حدود صد سال پیش مي زيسته است. این نوع موسیقی و لحن پس از مدت زماني کوتاه مورد استقبال عامهٔ مردم و سایر هنرمندان قرار گرفت.

بعد ها این نوع موسیقی به نام سرایندهٔ آن (علوان) نامگذاری شد. در اين سبك،خواننده، ابياتي از اشعارِ ابوذيه را با ذكرِ نامِ سراينده يا شاعرِ آن اشعار، با لحنِ حزينِ علوانيه بصورت آوازي مي خواند و با سازِ ربابه مي نوازد. علوانیه آوازی است توأم با موسيقي غمگین که تنها با سازِ ربابه نواخته می‌شود.
در حال حاضر هنرمنداني به تقليد از علوان الشويع اين سبك را زنده نگه داشتند از جمله : حسان اگزار، علي الرشداوي، ابوسعيد التميمي، ابوسعد الزرگاني و ….

گذری به تاریخ ادب و هنر اهوازی

در ادوارِ تاريخِ موسيقيِ اهوازي،هنرمنداني بوده اند كه در عرصهٔ موسيقي ظهور كردند اما در كل، چهره هاي سرشناسي به آن شكلي كه مي بايست، نبودند،اما در حوزهٔ علم و ادب،سخن خيلي بيشتر از موسيقي است،چرا كه شخصيتهايي قدم در اين مرز و بوم ( اهواز ) نهادند كه جايگاهي بس رفيع در تاريخ ادبيات جهان داشتند و از جملهٔ ايشان مي توان از شاعر و اديب توانا و بزرگِ اهوازي، ابونؤاس اهوازي را نام برد كه در قرن دوم هجري مي زيست. ديگر اديبِ اهوازی حسين بن سعيد بن حماد اهوازي است که  شيخ طوسي از این شخصیت علمی-ادبیِ اهوازی یاد کرده  است، ایشان نیز تاليفاتِ زيادي را به جای گذاشته اند.

مرو ابن عثمان الحارثی ملقب به سیبویه، متولد به سال ۱۴۸ هجری ومتوفی به سال ۱۸۰ هجری ( ۷۶۵-۷۹۶م) شهر البیضاء اهواز. این عالم و ادیب بزرگ، همچون ابو نواس در جوانی راهی بصره شد و در کنار خلیل بن احمد الفراهیدی کتابی در علم نحو تألیف نمود که نامش را (الکتاب) نهاد و در اواخر حياتش به اهواز بازگشت و در همانجا وفات يافت.
البته از ادبيات كه بگذريم كساني نيز بوده اند كه در موسيقيِ اهوازي پا به عرصه نهادند، از جملهٔ آن ها مي توان از نام عبدالامير ادريس، محمد شهابي از اهالي شهر ويس، (از جملهٔ نوازندگان متبحر در حوزهٔ سنتور) و … را نام برد.

چنانچه بخواهيم از حوزه الحان و مقامات موسيقي سخن به ميان آوريم، می بایست از اين نكته غافل نمانیم كه جامعهٔ ما عموماً متمایل به سبکی از موسیقی اند كه حال و هواي شجن ياهمان غم و حزن در آن ملموس باشد، به طوری که حتي در مراسم های مختلف شادي ، عروسي و پايكوبي ها نيز در اغلب مواقع هنرمند با آوازي حزين برنامه شان را شروع مي كنند.
بطور کل موسيقي و الحاني كه آغشته به غم و اندوه مي باشند در این اقلیم به عنوان موسيقيِ غالب، دائما در ادوارِ مختلفِ تاریخی بر فضای موسیقی جامعه حکم فرما شده است، البته شايد اين موضوع يك صبغهٔ تاريخي را نیز دنبال مي كند كه مجالِ بيانش در اين مختصرنميگنجد.ٔ

سازِ عود

امروزه گرایش به شنیدن تکنوازی هایی با صدای عود و آموزش عود بسیار گسترش یافته است ، آلتِ موسیقی که صدایش از دیرباز سحرانگیز و شگفت آور بوده است.
اگر بخواهیم در این حوزه ورود کنیم و سخن از عود نوازي و عود نوازان به ميان بياوريم، در بين ۱۰تا۱۵سال أخير نوازندگان اين ساز به طور چشمگيري پا به عرصهٔ هنر گذاشتند كه بنده تيتر وار از نامهاي آنها گذر می کنم : ابوفؤادفلاحپور ، فريدسليماني ، حسين لامي ، احمد بيت سياح ، مهدي سواري ، كاظم بني اسد ، مهدي كوتي ، شفيق چناني ، شكيب بني اسد ، جاسم رفيعي ، انور ، ياسين منبوهي ، حنيف نبهاني ، حامد حميدي ، ازهار موسوي نيا و…..

البته ناگفته نماند كه حال و هوای موسیقی در اهواز بشدت آشفته است و دوران سخت و حزین خود را سپری می کند، كه البته، نبودِ فضاهای مناسب هنری ، عدم رعایت کپی رایت، نبود آکادمی های معتبر، عدم حمایت مالی و عدم پی ریزی آکادمی های علمی جهت حفظ موسیقی های محلی و سنتی از سوی دانشگاه های استان و .. مزید بر علت شده است.

ادیب احمد

 

 

اشتراک گذاری:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *