یادداشتی در باب ابوذیه

ابوذیه گونه  شعری ست که به صورت دو بیتی در چهار مصرع سروده می شود. که بر وزن (مفاعیلن ..مفاعیلن ..فعولن) می باشد.
در انتهای هر مصرع یک واژه به نام (جناس) آن را به اتمام می رساند، که در یک شکل ظاهری با دو مصرع دیگر شبیه هستند ولی درمعنا باید متفاوت باشند.
در مصرع چهارم که تمام کننده ابوذیه محسوب می شود شاعر مستلزم است مصرع را با یک واژه ی که انتهایش( ی.ه) مشدد می باشد تمام کند.

برای مثال:

جذور  النه  ابآرضنه منخلنه
ولا  نظلم   شعبنه   منخلنه
غربیل    النوایب    منخلنه
بقینه اشموخ ماطحنه  ابهبیه

شاعر: نادرباوی

این سبک ادبی بیشتر در بین شاعران عراق و عرب های ایران رایج است و بیشتر در باب موضوعاتی چون بیان احساسات درونی و شرح حال بوده است .

نامدارترین آنها در این سرزمین مرحوم ملا فاضل سکرانی ست که فعالیت های چشم گیری در این سبک از شعر داشته و حتی تغییرات بسیار زیبایی که برگرفته از دوبیتی های شعر فصیح است در این سبک ادبی توسط وی داده شد که در بین همه شاعرانی که ابوذیه می سرآیند مورد استقبال خوبی قرار گرفت.
وی این تغییر در ابوذیه را (مولد) نامید ؛ و در آن واژه آخر هر مصرع که جناس نام دارد را به دو قسمت تقسیم کرد و قسمت دوم جناس را در اول مصرع قرار داد.

برای مثال:

تفت گلبی تره یاریم (منتل
تفت)واخشی الخصر ینگطع منتل
اردوفک وارد اسئلک یغرمنتل
مهه اشحچاک تبدی لی تحیه

شاعر مرحوم: ملافاضل سکرانی

این سبک از شعر در موسیقی سنتی عربی بنام(علوانیه)استفاده می شود که اگر این سبک از شعر خلق نمی شد قطعا علوان شویع که نام خالق این اثر موسیقی هرگز نمی توانست این اثر جاودانه در موسیقی سنتی عربی را خلق و اجرا کند.
هیچ سبکی از شعر را در این نوع موسیقی نمی توان گنجاند. به دلیل اینکه ترتیب؛ وزن؛ تنظیم و نوع ابوذیه مقارن بالحن و موسیقی و سبک علوانیه می باشد لذا می توان گفت ابوذیه ساختار اصلی این اثر سنتی است.

ابوذیه در زمان مرحوم عبود الحاج سلطان زرگانی ؛ مرحوم وداعه البریهی و مرحوم ملافاضل سکرانی نه فقط صرفا دربیان شرح حال یا احساسات سروده می شد بلکه  حوزه اداب و فرهنگ ؛ اخلاق ، مسائل اسلامی و غیره را نیز در بر می گرفت لکن امروزه درون مایه این سبک بشدت فقیر و سرایش این سبک توسط شعرای قدر در حالتی از انزوای به سر می برد.
از این روی می بایست در درجه اول شاعران قدر و در قدم دوم فعالین ادبی و دوست داران این سبک شعری با همفکری و همیاری یکدیگر در تغییر وضعیت ناگوار این سبک شعری خاص و بی نظیر ، مجموعه ای از اقدامات جدی و بنیادین را انجام دهند.

صادق باوی

اشتراک گذاری:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *